စာရြက္ေပၚတြင္ ေပ်ာက္သြားမယ့္ ဒုတိယ ပင္လံုစာခ်ဳပ္လား

(Mizzima)

လြန္ခဲ့သည့္ ၆၈ ႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၂ ရက္တြင္ ေတာင္တန္း၊ ျပည္မမခြဲျခားဘဲ လြတ္လပ္ေရး အရယူၾကရန္ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ား စိတ္တူ၊ ကိုယ္တူ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ထိုးလ်က္ တုိင္းရင္းသား စည္းလံုးညီၫြတ္မႈကို ျပသခဲ့ၾကသည္။ ထိုစဥ္က စာခ်ဳပ္တြင္ တိုင္းရင္းသား တန္းတူညီမွ်မႈႏွင့္ ကိုယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္အတြက္ အျပည့္အဝ အာမခံခ်က္မ်ားပါဝင္ခဲ့သည္။

သို႔တုိင္ေအာင္ ႏွစ္ ၇ဝ နီးပါးၾကာျမင့္သည့္ ယေန႔အခ်ိန္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းႏွင့္တကြ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ား၏ အႏၲိမရည္မွန္းခ်က္ မ်ား ျပည့္မီပါ၏ေလာ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ား၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ႏွင့္ ရည္မွန္းခ်က္ အိပ္မက္မ်ား ျပည့္မီပါ၏ေလာ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ၾကည့္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။

၀႐ုန္းသုန္းကား ျပည္နယ္

(ဧရာ၀တီ)

ရွမ္းျပည္နယ္သို႔ ေရာက္သြားသည့္ ခရီးသည္ တိုင္းေဒသခံ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ား အေျမာက္အျမား ရွိေနျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ေတာင္ဘက္ပိုင္းရွိ ထိုင္းႏိုင္ငံ နယ္စပ္အနီးတြင္ ၎တို႔ လႈပ္ရွားေနၾကျခင္းကို သတိမထားမိဘဲ ေနႏိုင္ၾကမည္ မဟုတ္ပါ။ သူတို႔က ေသနတ္မ်ား ကိုင္ေဆာင္ထားၾကၿပီး သူတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ အမွတ္တံဆိပ္မ်ားလည္း တပ္ဆင္ထားၾကသည္။ ဓာတ္ဆီဆိုင္မ်ားႏွင့္ စီးပြားျဖစ္ သီးႏွံမ်ား စိုက္ပ်ိဳးျခင္းမွသည္ မက္သဖက္တမင္းႏွင့္ တျခား မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ား ေရာင္းဝယ္ျခင္းအထိ လုပ္ကိုင္ေနၾက၏။

ေသနတ္မကိုင္ခ်င္တဲ့ ကရင္နီစစ္သား

(Irrawaddy)

သူ႔နာမည္က ခူးရီဖဲ။ အသားညိဳညိဳ၊ ပိန္ပိန္ပါးပါးႏွင့္ စကားကို ခပ္တိုးတိုး ညင္ညင္သာသာ ေျပာေလ့ရွိသည့္ သူသည္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ဝင္ တေယာက္လည္း ျဖစ္သည္။

ကယားျပည္နယ္၊ ဒီးေမာ့ဆို ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ေဆာင္ဒူ ဆိုသည့္ ရြာကေလးတြင္ သူႏွင့္ ဆံုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ကယားျပည္နယ္၊ ဖ႐ူဆိုၿမိဳ႕၊ ထီးကလူေဒါ ေက်းရြာသည္ သူ႔ဇာတိ ခ်က္ျမွဳပ္ ျဖစ္၏။ ထိုရြာ၌ မူလတန္းေအာင္ကာ၊ ရြာႏွင့္ ၂ မိုင္ေဝးေသာ ဖ႐ူဆိုၿမိဳ႕ေပၚရွိ အထက္တန္းေက်ာင္းသို႔ သြား၍ တက္ရသည္။ 

ဇင္းမယ္ၿမိဳ႕က ျမန္မာအမ်ိဳးသား လိင္လုပ္သားမ်ား

(ဧရာ၀တီ)

ဇင္းမယ္ၿမိဳ႕ ထဲက လမ္းသြယ္ေလး တခုထဲ ကို ဝင္လိုက္ တယ္ ဆိုရင္ပဲ မွိန္ေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ ထြန္းထား တဲ့ နီၾကင္ၾကင္ မီးေရာင္ေတြ ေအာက္က တံခါးဝေရွ႕မွာ အေနာက္ တိုင္း ဝတ္စံုဝတ္ ထား တဲ့ အာရွသား ဧည့္ႀကိဳ တေယာက္ က ႏွစ္လိုဖြယ္ အၿပံဳးနဲ႔ ဦးၫႊတ္ၿပီး အ႐ိုအေသေပးပါတယ္။

ဧည့္ႀကိဳက ဝင္ေပါက္တံခါးကို တြန္းဖြင့္ၿပီး အထဲကို ဝင္ဖို႔ လက္ျပလမ္းၫႊန္ လိုက္ပါတယ္။ တံခါးအတြင္းကို ဝင္လိုက္တာနဲ႔ အေပၚထပ္ကေန လြင့္ပ်ံ႕လာတဲ့ ဒစၥကိုတီးလံုးသံေတြက ဝင္လာတဲ့ ဧည့္သည္ေတြရဲ႕ ရင္ဘတ္ကို ပဲ့တင္႐ိုက္ခတ္မႈနဲ႔ ႀကိဳဆိုေနပါတယ္။

ဒစၥကိုတီးလံုးသံေတြ တဒိန္းဒိန္း လြင့္ပ်ံ႕ေနတဲ့ အခန္းႀကီးထဲမွာေတာ့ မွိန္ပ်ပ် ေရာင္စံုမီးလံုးေတြနဲ႔ တဖ်ပ္ဖ်ပ္လက္ေန တဲ့ စေပါ့လိုက္မီးေတြ ေအာက္က စတိတ္စင္ႀကီးေပၚမွာ ခႏၶာကိုယ္တခုလံုး အတြင္းခံ ေဘာင္းဘီအျဖဴ တထည္တည္းကိုသာ ဆင္တူဝတ္ ဆင္ထားတဲ့ လူငယ္ အေယာက္ ၂၀ ေလာက္ဟာ သံစဥ္ေတြနဲ႔အတူ တန္းစီၿပီး စည္းခ်က္ညီညီ ကေန ၾကပါတယ္။

အလင္းေရာင္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ကယားေဒသ

(ဧရာ၀တီ)

“က်မတို႔ ဘဝမွာ မီးမျမင္ ရရင္ေနပါ။ ေနာင္ လာမယ့္ ကေလးေတြ ကိုေတာ့ မီးလင္း ထိန္ေန တာကို ျမင္ေစ ခ်င္တယ္”ဟု ကယား ျပည္ နယ္ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕ ဒီေမာ့ ဆုိၿမိဳ႕နယ္ ေဒါ ဆိုေရွ႕ ေက်းရြာမွ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ အရြယ္ အေမ အို တဦးက ေျပာသည္။

“သူမ်ား ၿမိဳ႕လို တီဗီေတြ ကို ၾကည့္ေစခ်င္တယ္။ မီးလံုးေတြနဲ႔ စာက်က္ေစ ခ်င္တယ္” ဟုလည္း အေမအိုက ဆက္လက္ ေျပာဆုိ ပါသည္။

တေက်ာ့ျပန္ စုိးရိမ္မႈေတြ ျမင့္တက္ေနတဲ့ ျမ၀တီ

(ဧရာ၀တီ)

ထုိင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ၿမိဳ႕ျဖစ္တာမို႔ ပုံမွန္အားျဖင့္ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈ မ်ားျပားၿပီး လူ၀င္လူထြက္ ရႈပ္ေထြးလွတဲ့ ျမ၀တီၿမိဳ႕ ေလးက စက္တင္ဘာ လေႏွာင္းပုိင္း မွာေတာ့ တိတ္ဆိတ္ေျခာက္ ကပ္သြားၿပီး လူ၀င္လူထြက္လည္း ရုတ္ခ်ည္းဆုိ သလုိ ေလ်ာ့က် သြားပါတယ္။

ျမင္ေတြ႕ရခဲတဲ့ အစုိးရစစ္သားေတြကုိ ျမ၀တီၿမိဳ႕ရဲ႕ အ၀င္၊ အထြက္ ေနရာအေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အနီေရာင္ လည္ပတ္ စီးေတြစီး၊ ေသနတ္ေတြကုိ ပစ္ခတ္ဖုိ႔ အသင့္အေနအထား ကုိင္ေဆာင္ ထားတဲ့ပုံစံနဲ႔ ေတြ႕ျမင္ ေနရ တယ္။ ျမ၀တီၿမိဳ႕ရဲ႕ လမ္းမႀကီးေတြေပၚမွာ အစိမ္းေရာင္ စစ္ကားႀကီးေတြက မၾကာခဏဆုိသလုိ လွည့္လည္ ကင္းလွည့္ တာမ်ဳိးေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

ေကအင္ယူ ဘယ္လဲ

(Aung Htoo)

ညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (ယူအင္န္အက္ဖ္စီ) အစည္းအေ၀း တက္ ေရာက္ေနရာမွ ေကအင္ယူ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ ့ထြက္ခြာသြားခဲ့ျပီးေနာက္တြင္ ေကအင္ယူသည္ ယူအင္န္ အက္ဖ္စီအဖြဲ ့၀င္အျဖစ္မွ ယာယီရပ္ဆိုင္းလိုက္ေၾကာင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ ထြက္လာေသာအခါ တိုင္းရင္းသားနိုင္ငံေရးကိုစိတ္ ၀င္ စား ေလ့လာလွ်က္ရွိေသာ လူထုမ်ားအၾကားတြင္ အံ့ၾသတၾကီးျဖစ္သြားၾကသည္။ စိုးရိမ္မႈမ်ားလည္းရွိၾကပံုရသည္။ ယင္းတြင္ စာေရးသူလည္း တဦးအပါအ၀င္ ပင္။

မူတူးအုပ္တို႔ KNUကိုေရာင္းတုပ္ ေတာ့မည္။

UNFC တပ္ေပါင္းစုမွ ထြက္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းတဲ့ KNU ဥကၠဌ မူတူးတို႔ အုပ္ဟာ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ တန္ဖိုးကို အေရးမထားေတာ့ဘဲ စစ္အာဏာရွင္ ႀကံ႕ဖြတ္ အစိုးရေပးသမွ်ေစ်းနဲ႔ ေရာင္းေတာ့မည္မွာ ပိုမို သိသာ ေပၚလြင္ လာခဲ့တယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာမည္ကို ႀကိဳတင္ မွန္းဆထားၾကၿပီးျဖစ္ေပမည့္ ရန္သူကို ဘယ္လိုဘယ္ပံုနဲ႔ ထင္ထင္ ရွားရွား အက်ိဳးျပဳမလဲ ဆိုတာကိုသိလိုလို႔သာ လူေတြက ေစာင့္ၾကည့္ ေနခဲ့ၾကတာပါ။

တကယ္ေတာ့ ရန္သူနဲ႔ အေပးအယူ လုပ္တဲ့ အေတြးအေခၚက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမနဲ႔ ဗိုလ္ခင္ညြန္႔ ေတြ႕ၿပီး Gentlemen agreement လုပ္ကတည္းက စခဲ့တဲ့ ေရာဂါပါ။ အဲဒီတုန္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမရဲ႕ ၾသဇာအရွိန္ေၾကာင့္ မေျပာ မဆို၀ံ့ၾကေပမဲ့ မေက်နပ္တဲ့ အျမင္ေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ အရင့္အရင္က သမိုင္းေတြကို ညႊန္းရရင္ေတာ့ အလွမ္းေ၀း ေနခဲ့ပါၿပီ။

နားလည္ ေစခ်င္ေသာ တိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရး မည္သည့္ Ethno-Politic

(ေရႊဟသၤာသတင္းဌာန)

တိုင္းရင္း သား ႏိုင္ငံေရးဟု ဆိုေသာ ထို “Ethno-Politic” ေဝါဟာ ရအား အေမရိ ကန္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္ေရး အင္စတီ က်ဳ႕စ္ (USIP) မွ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၄ မတ္လ ဆန္း၌ ထုတ္ေဝ ခဲ့ေသာ “Media and conflict in Myanmar” ဟူသည့္ အစီရင္ ခံစာ၌ “Ethno-Politic” ဟု စတင္ သံုးႏႈန္း ခဲ့သည္ကုိ ဖတ္႐ႉ႕ ခဲ့ရသည္။

ျမန္မာ ႏိုင္ငံ တြင္း႐ွိ “တိုင္းရင္းသား အေရးသည္” ႏိုင္ငံေရး ျပသနာ တစ္ရပ္ ျဖစ္သည္ဟူေသာ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ အစဥ္ အဆက္၏ ေထာက္ျပ ခ်က္ကိုကား ယေန႕ အထိ အစိုးရမွ တိတိ ပပ လက္ခံသည္ လက္မခံသည္ ဟူေသာ ေျပာၾကား ခ်က္မ်ိဳး မ႐ွိေသးေပ။

အေမအို တဦးရဲ႕ အိမ္ျပန္ခ်ိန္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္

(Irrawaddy)

ဓနိမိုး ဝါးထရံ ကာ ေဆာက္တည္ ထားတဲ့ ေျမစိုက္ တဲ နိမ့္နိမ့္ေလး ထဲကို ေခါင္းငံု႔ ဝင္လိုက္ တယ္ ဆိုရင္ပဲ မညီ မညာ ခင္းထားတဲ့ ဝါးၾကမ္းျပင္ေပၚမွာ ခပ္ႏြမ္းႏြမ္း အေနာက္ တိုင္း ကုတ္အကႌ် မည္းနက္နက္ ကို ဝတ္ဆင္ထားၿပီး ကြမ္းတၿမဳံ႕ၿမဳံ႕ဝါးေနတဲ့ အသက္ ၇၀ ေက်ာ္ အရြယ္ အဘြားငဲ့ကို ေတြ႔ရပါတယ္။

မၿဖီးမလိမ္းတာေၾကာင့္ ထိုးထိုးေထာင္ေထာင္ ႐ႈပ္ပြေနတဲ့ သူ႔ရဲ႕ ဆံႏြယ္ေတြၾကားထဲမွာ ဆံပင္ျဖဴျဖဴေဖြေဖြး ေတြလည္း တိုးထြက္ေန ပါတယ္။ ဆံပင္ျဖဴျဖဴေတြက အဘြားငဲ့ရဲ႕ ဇရာကို ျပေနတယ္ လို႔ပဲ ေျပာရမွာပါ။ ပါးေရ၊ နားေရေတြ တြန္႔ေနတဲ့ အဘြားငဲ့ရဲ႕ မ်က္ႏွာက ယံုၾကည္ခ်က္ေတြ ေပ်ာက္ဆံုး ညွဳိးႏြမ္းေနၿပီး မ်က္ဝန္းေတြကလည္း ေတာက္ပမႈ ကင္းမဲ့ေနပါတယ္။

ပအို၀္းႏွင့္ ရွမ္းျပည္ ဆိုတာ

ရွမ္းျပည္ ဆိုတာ ဗမာျပည္မႏွင့္ မပူေပါင္းသည့္ အခ်ိန္ထိ လြတ္လပ္တဲ့ အခ်ဳပ္ျခာအာဏာပိုင္တဲ့ တိုင္းရင္းသား ေပါင္းစု နယ္တခု ျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္နီးခ်င္း စီယံ (ထိုင္း)၊ ဗမာ၊ လာအို ၊ တရုတ္တို႔ႏွင့္ ကူးလူဆက္ဆံမႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။
...

အမိုးတို႔နယ္ေျမ ေအးခ်မ္းပါေစ၊ ဖိုးခြားတို႔ ကရင္ျပည္ႀကီးလည္း လြတ္လပ္ပါေစ

(Mizzima)

“ေအာ္ဆူလာဆိုက္” “တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ား က်န္းမာခ်မ္းသာၾကပါေစ” “ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲ ေအာင္ျမင္ပါေစ” စသည့္ ကရင္ေက်း႐ြာသူ၊ ေက်းရြာသား ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူမ်ား၏ ေႂကြးေၾကာ္သံကို လမ္းတစ္ေလွ်ာက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၾကားခဲ့ရပါတယ္။ သူတို႔မ်က္၀န္းေတြမွာ ေမွ်ာ္လင့္ ခ်က္ေရာင္နီေတြ သန္းေနေလရဲ႕။

တစ္ေမွ်ာ္တစ္ေခၚ ေတာင္တန္းႀကီးေတြေအာက္က ေသာင္ရင္းျမစ္ကို ေမးတင္ထားတဲ့ ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ံုး (KNU) ရဲ႕ တပ္မဟာ (၇) ဌာနခ်ဳပ္ စခန္းျဖစ္တဲ့ ေလး၀ါးစခန္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အခုဆိုရင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးအတြက္ သမုိင္း၀င္ လာဦးမယ့္ ေဆြးေႏြး ပြဲက်င္းပဖို႔ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္ဖို႔ အဆင္သင့္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။

မြန္တို႔ဌာေန ရာမည တိုင္းက မြန္ အေခၚအေ၀ၚမ်ား

(ေရႊဟသၤာသတင္းဌာန)

မြန္တုိ႔ ဌာေန ရာမညတုိင္း အတြင္းရွိ ေရွ႔နာမည္ မြန္ အေခၚေဝၚ မ်ား ( ရန္ကုန္တုိင္း အတြင္းရွိ မြန္ နာမည္ျဖင္႔ တုိက္ရုိက္ ေခၚေဝၚထားေသာ အမည္မ်ား ၁။ကမာရြတ္ = မြန္ဘာသာ ကမာရတ္ = ကမာရြတ္ ( ရတနာကန္) လုိ႔ အဓိပၸါယ္ ရသည္။ ၂။ ေကာ့မွဴး = မြန္ဘာသာ ကံ မုဟ္ = ေကာ့မု( အစြန္းအငူျမုိ့ လုိ႔ အဓိပၸါယ္ ရသည္ ။ ၃ ။ က်ဳိကၠစံ = မြန္ဘာ သာ က်ာ္ ဒစာံ = က်ဳိက္ဒစန္း ( ရွစ္ပါးဘုရား လုိ႔ အဓိပၸါယ္ ရသည္။
၄။ က်ဳိက္ကမာကမု = မြန္ဘာသာ က်ာ္ကမာကမု = က်ဳိက္ကမာကမု ( လမုပင္ ေပါက္ေရာက္ေသာ ေရကန္ဘုရား လုိ႔အဓိပၸါယ္ ရသည္။ ၅ ။ က်ဳိက္ကမာစိန္ = မြန္ဘာ သာ က်ာ္ကမာစိင္ = က်ဳိက္ကမာစိန္ ( ဆင္ ကန္ဘုရား လုိ႔ အဓိပၸါယ္ ရသည္။ ၆ ။ က်ဳိကၠလဲ့ = မြန္ဘာသာ က်ာ္ကလဲ့ ( က်ဳိက္ကလဲ့ ) ၇ ။ က်ဳိက္ကလုိ့ = မြန္ဘာသာ က်ာ္ကလံ = က်ဳိက္က ေလာ့ ( ကန္ေတာ့ဘုရား လုိ႔ အဓိပၸါယ္ရသည္။

ေျမယာ သယံ ဇာတကို မွ်တစြာ ခြဲေ၀ ပါမွ ေရရွည္ ၿငိမ္းခ်မ္း မည္ဟု ကမၻာ့ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ႐ႉ႔ျမင္

(ေရႊဟသၤာသတင္းဌာန)

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏုိဘယ္လ္ ဆုရွင္မ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ အေမရိကန္ သမၼတေဟာင္း ဂ်င္မီကာတာ အပါ အ၀င္ ဖင္လန္ ႏိုင္ငံ သမၼတေဟာင္း Martti Ahtisaari ႏွင့္ ေနာ္ေ၀း ႏိုင္ငံ ၀န္ႀကီး ခ်ဳပ္ေဟာင္း လည္းျဖစ္ ကမၻာ့ က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ညႊန္ၾကား ေရးမွဴး ေဟာင္းလည္း ျဖစ္သူ Gro Harlem Brundtland တို႔ သံုးဦးသည္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံသို႔ စက္တင္ ဘာလ ၂၄ ရက္၌ ေရာက္ရွိ ခဲ့ၿပီး ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ ရန္ကုန္ ၿမိဳ႕တို႔တြင္ သံုးရက္ၾကာ ေနထုိင္ သြားခဲ့ ပါသည္။

သမၼတေဟာင္း ဂ်င္မီ ကာတာသည္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံသို႔ ႏွစ္ႀကိမ္ေျမာက္ လာေရာက္ လည္ပတ္ ခဲ့ပါသည္။ ပထမ အႀကိမ္သည္ ကာတာ ေဖာင္ေဒးရွင္း အေနျဖင့္ ယခုႏွစ္ ဧၿပီ လထဲတြင္ အလည္ အပတ္ ေရာက္လာ ခဲ့ဖူးၿပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ The Elders အဖြဲ႕၀င္ ႏုိဘယ္လ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ မ်ားအျပင္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ တုိ႔ႏွင့္ ေတြ႕ဆံု ခဲ့ပါသည္။

ဌာေနေပ်ာက္ တုိင္းရင္းသား

''ကယန္းဆိုတာ 'ကန္'နဲ႔ 'ယန္း'နဲ႔ ေပါင္း စပ္ထားတာ။ 'ကန္'ဆိုတာ ပိုင္နက္နယ္ေျမ၊ 'ယန္း'ဆိုတာ လူမ်ိဳး။ပိုင္နက္နယ္ေျမရွိတဲ့လူမ်ိဳး''
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ျပည္နယ္ ေလးခု၏အစြန္ေဒသမ်ား၌
ေနထိုင္လ်က္ရွိသည့္ ကယန္းလူမ်ိဳးမ်ားအေၾကာင္းကို ၁၉၉၇ခုႏွစ္မွ ယေန႔အထိ ေလ့လာသုေတသနျပဳစုေနသူ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ မႏုႆေဗဒဌာနမွ ကထိက ေဒၚမိုးသီတာေထြးက ေျပာသည္။

ကယန္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ယခင္ကအေနာက္ ကရင္ျပည္နယ္ဟု လူသိမ်ားေသာေဒသ၌ေနထိုင္ ၾကေသာ္လည္း နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္ကို ေတာ္လွန္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ေသာေၾကာင့္
အေနာက္ကရင္ျပည္နယ္ ကို ၁၈၉၃ခုႏွစ္တြင္ အဂၤလိပ္တို႔က ေလးပိုင္း ပိုင္းၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကသည္။

အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး (သုိ႔ ) အသစ္ ေရးဆြဲ ေရးႏွင့္ မြန္တုိ႔၏ အမ်ဳိးသား ကြန္ဂရက္

(ေရႊဟသၤာသတင္းဌာန)

ၿပီးခဲ့သည့္ စက္တင္ဘာ ၂၈ မွ ၃၀ မွ က်င္းပသည့္ မြန္အမ်ဳိးသားလုံး ဆုိင္ရာ ညီလာ ခံတြင္ မြန္အမ်ဳိးသား ကြန္ ဂရက္ က်င္းပေရး၊ စစ္မွန္သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးႏွင့္ တျပည္လုံး အပစ္ အခတ္ ရပ္စဲေရး၊ မြန္တမ်ဳိး သားလုံး စည္းလုံး ညီညြတ္ေရး၊ မြန္ေဒသ ဖြ႔ံၿဖိဳး တုိးတက္ေရး၊ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ ေရးႏွင့္၂၀၀၈ အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး သုိ႔မဟုတ္ အသစ္ ေရးဆြဲေရး စသည့္ ဆုံးျဖတ္ ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ ထားသည္ကုိ ေတြ႔ရ ေပသည္။

၄င္း ဆုံးျဖတ္ခ်က္ မ်ားအနက္ ၂၀၀၈ အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးသုိ႕မဟုတ္ အသစ္ ေရးဆြဲ ေရးသည္ ယေန႔ ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရးတြင္ ထိပ္ဆုံး ေရာက္ေနသည့္ အေၾကာင္း အရာ တခု ျဖစ္သည္။

ဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္း ႏွင့္ ခ်င္းတြင္းျမစ္၀ွမ္း သွ်မ္းလူမ်ုုိးစုုမ်ား

Written by  Shan News

ဧရာ၀တီျမစ္ကုုိ သွ်မ္းတုုိ႕က နမ္႔က်ဳိဟု ေခၚသည္။ ခ်င္းတြင္းျမစ္ကုုိေတာ့ သွ်မ္းတုုိ႔က နမ့္တာလုုံးဟုု ေခၚဆုုိသည္။ ယင္းနမ့္က်ဳိႏွင့္ နမ့္တာလုုံး တေလွ်ာက္ႏွင့္  ေျမလတ္တြင္ ေနထုုိင္ၾကေသာ သွ်မ္းလူမ်ဳိး အုုပ္စုုႀကီးကုုိ တုုိင္းလွ်ဲန္ သုုိ႔မဟုုတ္ သွ်မ္းနီ လူမ်ဳိဳး အုုပ္စုုဟုု  ေခၚသည္။ 

 သွ်မ္းတုုိ႔ဆင္းတက္လာပုံ
မြန္ဂုိလြိဳက္ အႏြယ္ျဖစ္ေသာ တုိင္း(ေခၚ) သွ်မ္းမ်ဳိးႏြယ္စု ႀကီးသည္ အာရွတုိက္ အေနာက္ အလယ္ပုိင္းတြင္   ေပါက္ဖြားၿပီး BC- ၁၁ မွ ၂၂ , ၂၂၂ ထိယခု တရုတ္ျပည္ ျပည္မ တြင္းသုိ႔ ၀င္ေရာက္ကာ အေျခခ်ေန ထုိင္ခဲ့ၾကသည္။ ထုိမွအာရွတုိက္ အေရွ႕ေတာင္ေဒသ အႏွံ႔အျပားသုိ႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာခဲ့သည္။

 တရုတ္တုိ႔၏ (TS’U) ဇူလက္နက္   ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ (TS’-in) ဇင္ေခတ္ေလာက္ ကပင္ တရုတ္ျပည္ အႏွံ႔အျပား၌ တုိင္း (ေခၚ) ရွမ္းမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား   ေနထုိင္ခဲ့ၾကၿပီး ျဖစ္သည္။

သွ်မ္းလူမ်ဳိး အေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း

Written by  Shan News

သွ်မ္းလူမ်ိဳး တို႕မွာ နန္ေက်ာက္၊ နန္ေခ်ာင္၊ (နန္ေက်ာင္း ဟုလည္း အေရးအသား ရွိသည္) မြန္ဂုိရုိက္ အႏြယ္၀င္ (သွ်မ္း-တိုင္း)မ်ား ျဖစ္သည္။ ေအဒီ ၉ ရာစု အစ ဦးတြင္ တရုတ္ ထန္မင္း ဆက္၏ တန္းခိုးထြား လာမႈ ေအာက္တြင္“နန္ေက်ာက္ျပည္ႀကီး (ယခုယူနန္ျပည္နယ္၊ တာလီေဒသ)”ၿပိဳလဲၿပီး အင္အား နည္းပါ သြားခဲ့ရသည္။ 
သို႔ေသာ္ အလံုးစံု ပ်က္စီး သြားသည္ဟု မဆိုႏိုင္ဘဲ ထန္မင္း ဆက္ကုန္၍ စုန္မင္းဆက္ လက္ထက္ထိတိုင္ ရပ္တည္ ေနႏိုင္ခဲ့ေသးသည္။ 
 

တရုတ္ျပည္ကို မြန္ဂို (တာတာ)တို႔က ၁၁-ရာစုတြင္ သိမ္းပိုက္ ခဲ့ၿပီး နယ္ပယ္မ်ား ဆက္လက္ ခ်ဲ႕ထြင္ခဲ့ရာ ၄င္း “သွ်မ္း-တိုင္း”တို႔ကိုလည္း အလြတ္မေပးခဲ့ေခ်။ ထိုသို႔ မြန္ဂိုတို႔ ရန္ေၾကာင့္ လူမ်ိဳးစုႀကီး ၿပိဳကြဲသည့္ ရလာဒ္ အျဖစ္ ေတာင္ဖက္ တစ္ေလွ်ာက္ စုန္ဆင္း အေျခခ် ခဲ့ရာမွ သွ်မ္းလူမ်ိဳး အျဖစ္ ေပၚထြက္  လာၾကသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျမန္မာျပည္ ေျမာက္ပုိင္းႏွင့္ ယခုသွ်မ္းျပည္နယ္မွ သွ်မ္းလူမ်ိဳးမ်ား အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ လာအိုႏိုင္ငံတြင္ ေလာ (မႈန္း) လူမ်ိဳးမ်ား အျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ထိုင္း လူမ်ိဳးမ်ား အျဖစ္ လည္းေကာင္း ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားခဲ့ၾကသည္။ 

လက္ဖက္ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ပေလာင္တို႔၏ ဘ၀

(Irrawaddy)

ရွမ္းျပည္ေျမာက္ ပိုင္း နမ့္ဆန္ၿမိဳ႕ကား နာမည္ေက်ာ္ လက္ဖက္ ထြက္ရာ ေဒသျဖစ္၏။ နမ့္ဆန္ေဒသထြက္ လက္ဖက္ေျခာက္မွာ လူႀကိဳက္ မ်ားသကဲ့သုိ႔ ဇယန္း လက္ဖက္စုိမွာလည္း နာမည္ႀကီးသည္။

“လက္ဖက္ေကာင္း စားခ်င္ရင္ ပေလာင္ ေတာင္တက္ ေႏွးရမည္”ဆုိသည့္ စကားပုံကိုလည္း လက္ဖက္ ႏွစ္သက္သူတိုင္းလို သိၾက မည္ဟု ထင္ပါသည္။
ထို လက္ဖက္ထြက္ရာ ပေလာင္ေဒသသည္ ပင္လယ္ ေရမ်က္ႏွာျပင္အထက္ ေပ ၅၀၀၀ ေက်ာ္ျမင့္သည့္ ေတာင္ေပၚ ေဒသျဖစ္ သည့္အျပင္ ေအးျမစြတ္စုိသည့္ ေရေျမရာသီဥတုႏွင့္ သဲဆန္သည့္ ေျမနီသဲ၀န္းျဖစ္၍ လက္ဖက္ စုိက္ပ်ိဳးေရးကုိ အားေပး၏။

ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို တမံတုတ္ျပီ

(Irrawaddy)

ေမလ ၂၂ ရက္ေန႔က ထိုင္းႏိုင္ငံ လွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္ေရး အာဏာပိုင္အဖြဲ႔ (Electricity Generating Authority of Thailand- EGAT) မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ ခ်ဴလာေလာင္ကြန္း တကၠသိုလ္မွ သုေတသီမ်ား ႏွင့္ ေက်ာင္းသားမ်ား ပါ၀င္ေသာ အဖြဲ႕တဖြဲ႕ႏွင့္ အတူ ထိုင္းႏိုင္ငံ ေျမာက္ဖက္ပိုင္း မဲေဟာင္ေဆာင္ခ႐ိုင္ရွိ ေ၀းလံေသာ ေက်းရြာေလးတရြာ ျဖစ္သည့္ မဲဆမ္လတ္ရြာေန ျပည္သူမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုၿပီး သံလြင္ျမစ္တြင္ တည္ေဆာက္ရန္ စီစဥ္ေနသည့္ ေရကာတာတခု အေၾကာင္း ရွင္းျပရန္ ခရီးသြားခဲ့ၾကသည္။